Tijd voor het verhaal: De Beleeftas brengt het verhaal tot leven

Naar een oudere luisteren kan op heel verschillende manieren. Onder de noemer ‘Tijd voor het verhaal’ verdiepen we ons in het thema ‘luisteren’. Het gebruik van een Beleeftas kan helpen om naar iemand met dementie te luisteren. Zo kan mevrouw Blokhuis zich, dankzij de Beleeftas, weer fijne dingen van vroeger herinneren.

“Soms zit de waarde van een bewoner blij maken in iets kleins”, vertelt Alicia Wagenaar, eerstverantwoordelijk verpleegkundige. “Het laten zien van een bekend voorwerp uit het vroegere leven van mevrouw Blokhuis leidt vaak tot het ophalen van fijne herinneringen.”

Mevrouw Grietje Blokhuis woont sinds enige tijd in De Haven. Alicia: “Door de ziekte van mevrouw Blokhuis is contact maken niet altijd makkelijk. Soms is zij stil. Soms is ze moe. Juist dan helpt de Beleeftas om naar boven te halen wie zij is en wat voor haar belangrijk is.”

De Beleeftas is gevuld met spullen die passen bij het leven van mevrouw Blokhuis. Denk aan losse foto’s, een trouwfoto en een voetbal. Die voorwerpen zijn niet zomaar gekozen. Ze horen bij haar levensverhaal. Mevrouw Blokhuis was altijd een harde werkster. Zij werkte vroeger in de viskraam van haar broer. Later werd zij moeder van vier kinderen en bleef ze thuis. Haar man Peter is een aantal jaar geleden overleden. Voetbal speelde altijd een opvallende rol in haar leven. Als meisje voetbalde zij al, iets wat in die tijd bijzonder was.

En daarom maakt voetbal nog steeds veel los bij haar.

Wanneer Alicia de bal erbij pakt, gebeurt er iets moois. Mevrouw Blokhuis, die eerst nog rustig afwacht, begint te praten. Je ziet de opleving in haar ogen wanneer ze vertelt hoe ze als jong meisje al graag voetbalde. Er gaat als het ware een laatje open in haar geheugen. “Dat is het mooie van de Beleeftas”, vertelt Alicia. En ook nu nog kijkt mevrouw Blokhuis graag voetbal op televisie. “Als zorgmedewerkers zien we hoe ze daarvan opfleurt. Soms juicht zij mee als er een doelpunt wordt gemaakt en zingt ze: “’Hup Holland hup, laat de leeuw niet in z’n hempie staan.”’

Meer contact, minder neerslachtigheid

De tas helpt niet alleen om herinneringen op te halen, maar ook om mevrouw Blokhuis uit haar stilte of sombere stemming te halen. Aan het begin van zo’n moment wordt soms gevraagd hoe haar dag voelt. Dan geeft zij bijvoorbeeld een 6. Na gebruik van de Beleeftas valt dat cijfer vaak hoger uit. Dat laat zien wat deze manier van werken doet.

Ook foto’s hebben een zichtbaar effect. Een trouwfoto of een oude foto van thuis roept herkenning op. Niet alles weet mevrouw Blokhuis nog precies. Namen schieten haar soms niet direct te binnen. Toch brengen de beelden duidelijk iets op gang. Ze herkent die stukken uit haar leven en praat erover. Zelfs op een moment dat ze moe is, reageren haar gezicht en haar woorden op wat zij ziet en vasthoudt.

Rust en aandacht op het juiste moment

Medewerkers van De Haven zetten de Beleeftas daarom bewust in op rustige, persoonlijke momenten. Meestal gebeurt dat één op één, vaak aan het einde van de middag. Dan is er echt tijd en aandacht voor mevrouw Blokhuis alleen. Die rust helpt. Het gaat niet om veel prikkels, maar om precies het juiste voorwerp op het juiste moment.

Een vaste plek in de zorg

De ervaringen met mevrouw Blokhuis zijn zo positief, dat de Beleeftas inmiddels een vaste plek heeft gekregen in haar zorg. Eerst werd de tas één of twee keer per week gebruikt. Nu proberen medewerkers dit om de dag te doen. Vooral de avonddienst pakt dit op. Alicia: “In de ochtend is mevrouw vaak te moe of is er minder ruimte. In de namiddag blijkt het beter te werken.”

De Beleeftas in actie brengt het verhaal van het vroegere leven van de bewoner naar boven. En dat is niet alleen voor de bewoner fijn, maar ook voor de zorgverlener. Doordat de zorgverlener de bewoner beter leert kennen, kan de zorg ook beter aansluiten bij de persoonlijke wensen van de bewoner.