Achter iedere naam schuilt een verhaal

Naar elkaar luisteren kan op heel verschillende manieren. Onder de noemer ‘Tijd voor het verhaal’ nemen we de tijd voor verhalen waar we normaal aan voorbijlopen. Vandaag luisteren we naar het verhaal van Theresia Veenhof- Koelewijn. Zij werkt als ondersteuner wonen met zorg op een van de kleinschalige woongroepen in De Haven. Werkend aan haar eindopdracht voor de opleiding van gespecialiseerd verzorgende psychogeriatrie raakte zij betrokken bij het Levensboek. Samen met een aantal collega’s stond zij aan de basis hiervan.

“Wie in De Haven komt wonen, brengt een heel leven mee”, steekt Theresia van wal. ”Een naam zegt veel, maar nooit alles. Achter iedere naam schuilt een verhaal. Over vroeger, familie, werk, geloof, hobby’s, gewoonten en bijzondere momenten. Daarom werkt De Haven met het levensboek.

Op de achterkant van het levensboek staat een mooie zin: ‘Mijn naam is een woord, maar mijn leven is een verhaal’. Die zin laat precies zien waarom het levensboek zo belangrijk is. Het helpt ons als medewerkers om de bewoner beter te leren kennen. Niet alleen als bewoner, maar vooral als mens.”

Een boek vol herinneringen

Het levensboek is een map waarin de levensgeschiedenis van een bewoner wordt opgeschreven. Familie kan het boek invullen, bij voorkeur samen met de bewoner. Er is ruimte voor verhalen, herinneringen en foto’s. Denk bijvoorbeeld aan foto’s van vroeger, het ouderlijk huis, het gezin, de kerk, werk, vakanties of hobby’s.

Het boek bestaat uit losse bladen. Daardoor kunnen familie en bewoners zelf kiezen wat zij wel of niet willen delen. Ook kunnen zij extra bladen toevoegen. De vragen in het boek helpen om herinneringen op te halen en het leven van de bewoner in kaart te brengen.

“Foto’s zijn daarbij heel belangrijk”, benadrukt Theresia. “Zeker voor mensen met dementie kunnen beelden veel betekenen. Een foto kan een herinnering oproepen. Soms komt er dan ineens een verhaal naar boven. Of er verschijnt een glimlach op het gezicht. Dat laat zien wat zo’n herinnering voor de bewoner betekent.”

Belangrijk voor goede zorg

Wanneer iemand bij De Haven komt wonen, kennen medewerkers de bewoner vaak nog niet goed. Het levensboek helpt dan samen met de beleeftas en de karakteristiek om meer te weten te komen. Wat vindt iemand belangrijk? Welke normen en waarden heeft iemand? Waar werd iemand vroeger blij van? En wat kan helpen als iemand onrustig is?

Met die informatie kunnen medewerkers beter aansluiten bij de bewoner. Soms helpt het om samen in het levensboek te kijken. Een foto of verhaal kan rust geven. Het kan ook helpen om een gesprek te beginnen. Zo draagt het levensboek bij aan persoonlijke zorg en aan het welbevinden van de bewoner.

Het levensboek wordt ook gebruikt op de huiskamers, waar bewoners samen komen. Medewerkers leggen het boek soms op tafel. Bewoners bekijken dan samen de foto’s. Vaak ontstaan er vanzelf gesprekken. Mensen herkennen iets van vroeger, stellen vragen aan elkaar of delen een herinnering. Zo zorgt het levensboek niet alleen voor contact met medewerkers, maar ook tussen bewoners onderling.

Al eerder beginnen

“Een belangrijke stap is dat het levensboek nu al eerder wordt uitgereikt”, zegt Theresia. “Cliënten die zorg ontvangen van de wijkverpleging kunnen het levensboek al krijgen.

Dat is fijn voor de bewoner, maar ook voor de familie. Want het invullen kan best veel werk zijn. Tegelijk is het vaak ook waardevol. Familieleden staan stil bij mooie herinneringen en bijzondere momenten. En later kan het levensboek een dierbare herinnering zijn aan vader, moeder of een ander familielid.”

In De Haven is veel aandacht voor belevingsgerichte zorg, dit sluit aan bij de persoonlijke leefwereld van de bewoner. Medewerkers kijken naar wat iemand voelt, nodig heeft en prettig vindt. Zo voelt een bewoner zich gezien, begrepen en gerespecteerd. Dat geeft meer rust, vertrouwen en levensvreugde.

Zintuiglijke ervaringen zijn hierbij belangrijk. De Beleeftuin en de Beleefbieb zijn concrete voorbeelden waar de zintuigen van de bewoners worden gestimuleerd.

Ook beschikbaar voor anderen

Het levensboek is niet alleen waardevol voor bewoners van De Haven. Ook mensen uit het dorp kunnen belangstelling hebben voor een levensboek. Bijvoorbeeld omdat zij hun eigen levensverhaal willen vastleggen, of dat van een dierbare. Het is mogelijk om een levensboek aan te vragen bij De Haven. Dit kan tegen een vrijwillige bijdrage. De opbrengst hiervan gaat naar Stichting Vrienden van De Haven.

“Het levensboek laat zien dat ieder mens een verhaal heeft”, besluit Theresia. “Wie iemands verhaal kent, kan beter aansluiten bij wat iemand nodig heeft.“