Sinds wanneer is gewoon goed zorgen rebels?
In ons dorp hoor je het vaak: “Niet lullen, maar poetsen”. Het past bij de Spakenburgse mentaliteit van de vissers en arbeiders die hier generaties lang het brood op de plank hebben gebracht. Hard werken, niet klagen, maar doen. Het was de manier om te overleven, om de golven van de zee en van het leven het hoofd te bieden.
Voor velen van de oudere generatie geldt dit nog steeds. Emoties uitspreken, praten over wat je voelt of wat je hebt meegemaakt… dat was vroeger niet vanzelfsprekend. Je hield je groot, want daar had je meer aan dan bij de pakken neerzitten. En eerlijk is eerlijk: die mentaliteit heeft veel kracht en doorzettingsvermogen gebracht.
Toch merk ik als psycholoog binnen De Haven dat er op latere leeftijd iets verandert. Wanneer mensen ouder worden en het harde werken minder kan, komt er ruimte voor verhalen. Voor herinneringen, voor gemis, maar ook voor wijsheid en levenslessen die ze aan de volgende generatie willen doorgeven. Juist dan blijkt dat lullen, praten dus, óók heel waardevol is.
Praten helpt namelijk op verschillende manieren. Het lucht op wanneer je iets deelt wat je lang hebt meegedragen. Het geeft begrip, want wanneer je iemands verhaal kent, snap je vaak beter waarom iemand zich gedraagt zoals hij of zij doet. En het schept verbinding: door woorden uit te wisselen, leer je elkaar écht kennen, zelfs als je elkaar al een leven lang denkt te kennen. Bovendien kan het delen van ervaringen richting geven aan jongere generaties, die iets leren van de lessen en fouten van degenen die hen voorgingen.
En wat maakt het nu extra grappig in ons dorp? Dat veel bewoners naast dat bekende niet lullen, maar poetsen ook echt nog altijd van het poetsen houden. De ramen moeten streeploos, de stoep geveegd en de kamer netjes. Maar soms, als de handen het werk niet meer kunnen doen, blijven de verhalen over. En die verhalen verdienen net zoveel aandacht als een blinkend aanrecht.
Dus draai ik de uitdrukking graag eens om: niet poetsen, maar lullen. Want praten over het leven, het delen van ervaringen en emoties, dat is ook een manier van zorgen. Zorgen voor jezelf en voor anderen die na jou komen.
En als je erover nadenkt, zit er een mooie paradox in. Want eigenlijk is ‘niet poetsen, maar lullen’ ook een vorm van aanpakken. Het is misschien minder zichtbaar dan een schoon huis of een harde werkdag, maar het doet er net zo goed toe. En daarmee is het stiekem toch weer: niet lullen, maar poetsen.
